ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹುದ್ದೆ, ಅಧಿಕಾರ, ಹಣ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಯಾರನ್ನೂ ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ.
ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅಧಿಕಾರದ ಕುರ್ಚಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕವಚವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಆಶಯವೇ ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14 ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನ ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಅರ್ಥ, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನಾಗಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಲಿ — ಕಾನೂನಿನ ಅನ್ವಯಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭೇದಭಾವ ಇರಬಾರದು.ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲೊಂದು, ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನವೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರು ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಮೇಲಲ್ಲ.
ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ಸತ್ಯವಲ್ಲ.ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಬಂದಾಗ ಅದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ತನಿಖೆ, ದಾಖಲೆ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಸತ್ಯ ಹೊರಬರಬೇಕು. ಆರೋಪದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾರನ್ನೂ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯಾರ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪವನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಕಚೇರಿಯ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿದಾಗ, ಆತನ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಸಿಗಬೇಕು. ದೂರು ನೀಡಿದಾಗ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳಂತೆ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯಬೇಕು
. ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಡವನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆತನ ಹಕ್ಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಸಂವಿಧಾನವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅಧಿಕಾರದ ಎದುರು ನಿಂತಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಸೇರಿದೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪಾಲನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ಕಾನೂನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಜನರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.ಕೊನೆಗೆ ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ಮಾತು —ಹುದ್ದೆ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ, ಅಧಿಕಾರ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ, ಪ್ರಭಾವ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ತತ್ವವೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಶಾಶ್ವತ ಆಧಾರ
.ಸಾಮಾನ್ಯನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವೇ ಆತನ ಧೈರ್ಯ. ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಜೀವಾಳ.
ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಯಾರೂ ದೊಡ್ಡವರಲ್ಲ.ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು.ಸಂವಿಧಾನವೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಹಕ್ಕಿನ ರಕ್ಷಾಕವಚ.
About the Author
