ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಹೆಜ್ಜೆ ಬರೆದ ಮಹಾವೀರ — ಏಕಲವ್ಯನ ಕಥೆ ಇಂದು ಕೂಡ ಏಕೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ?
ಒಂದು ಕಡೆ ರಾಜಕುಮಾರರಿಗೆ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆಯ ತರಬೇತಿ… ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ನಿಂತು ತನ್ನದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿತ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ! ಅವನ ಬಳಿ ಅರಮನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ರಾಜಮನೆತನದ ಬೆಂಬಲ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಗುರುಕುಲದ ಸೌಲಭ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಒಂದು ಗುರಿ ಇತ್ತು — ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಾಗಬೇಕು! ಆ ಯುವಕನೇ ಏಕಲವ್ಯ.ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥನದಲ್ಲಿ ನಿಷಾದ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಏಕಲವ್ಯನಿಗೆ ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯುವ ಅಪಾರ ಆಸೆ ಇತ್ತು. ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಗುರುವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳಿದನು.
ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕಥೆ ಮುಗಿಯಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಏಕಲವ್ಯ ಅಲ್ಲಿ ಸೋಲಲಿಲ್ಲ.ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಗುರುವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದನು.
ಪ್ರತಿದಿನದ ಪರಿಶ್ರಮ, ಅಚಲವಾದ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಗುರಿಯ ಮೇಲಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಅವನು ಅಸಾಧಾರಣ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಾಗಿ ಬೆಳೆದನು ಎಂಬುದು ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥನ.ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ…
ಆದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಯಾರೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ!ಏಕಲವ್ಯನ ಕಥೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಶ ಇದೇ. ಅವಕಾಶವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ತಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಲಿಯುವ ಹಠವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲದವನು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಾರನೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಏಕಲವ್ಯನ ಕಥೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಕಥೆಯ ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಘಟ್ಟ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಏಕಲವ್ಯನ ಅಸಾಧಾರಣ ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಂಗದ ನಂತರ, ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥನದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ಅವನಿಂದ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಬಲಗೈ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಏಕಲವ್ಯ ತನ್ನ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನೇ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಒಂದು ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಹೋಯಿತು… ಆದರೆ ಏಕಲವ್ಯನ ಹೆಸರು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ!ಶತಮಾನಗಳು ಕಳೆದರೂ ಏಕಲವ್ಯನ ಕಥೆ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರತಿಭೆ, ಅವಕಾಶ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರ, ಆತ್ಮಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವ ಕಥೆ.ಏಕಲವ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಹಾಭಾರತದ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಲ್ಲ.
ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರತೀಕ. ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಮುಂದೆ ಬರಲು ಬಯಸುವ ಯುವಕರ ಪ್ರತೀಕ. ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹೋರಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಪ್ರತೀಕ.“
ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು… ಆದರೆ ಸಾಧಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ!”ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಏಕಲವ್ಯನ ಕಥೆ ನೀಡುವ ಸಂದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ — ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬೇಕು.
ಗುರುಕುಲದ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿತ್ತು… ಆದರೆ ಏಕಲವ್ಯನ ಕನಸಿನ ಬಾಗಿಲು ಎಂದಿಗೂ ಮುಚ್ಚಲಿಲ್ಲ.ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ…
🏹 ಏಕಲವ್ಯ — ಸೋಲಿನ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ… ಸಂಕಲ್ಪದ ಸಂಕೇತ!
ಮಾಹಿತಿ ಸಾಮ್ರಾಟ | ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ
About the Author
