ಚುನಾವಣೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಲು ಕಾಣಿಸದಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು, ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡರು ಏಕಾಏಕಿ ಜನರ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ
. ಸಭೆಗಳು, ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಊಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಭರವಸೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಚಾರದ ಅಬ್ಬರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಹಜ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವೇ ಅಥವಾ ಮತದಾರನ ಗಮನವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರಬೇಕಾಗಿದೆ.ಚುನಾವಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮತ ಕೇಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ.
ಅದು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಜನರು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಮಯ. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಈಡೇರಿವೆ, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ಹೇಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ, ಜನರ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸ್ಪಂದಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬೇಕಾದ ಸಮಯ.ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಊಟ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಪ್ರಚಾರ ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳೇ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಜನರಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದೂ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕೂಡ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಭಾಗವೇ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಮತದಾರನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಜನರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ
.ಒಂದು ದಿನದ ಊಟದಿಂದ ಒಂದು ದಿನದ ಹಸಿವು ನೀಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಮನರಂಜನೆಯಿಂದ ಕ್ಷಣಿಕ ಸಂತೋಷ ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ಮತದಾನದ ನಿರ್ಧಾರ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಮತದಾರನ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ “ನನಗೆ ಏನು ಸಿಕ್ಕಿತು?” ಎಂಬುದಾಗಿರಬಾರದು.
“ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಏನು ಸಿಕ್ಕಿತು?” ಎಂಬುದಾಗಿರಬೇಕು
.ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಏನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ? ನಮ್ಮ ನಗರಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬಂದಿದೆ? ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿದಿದೆಯೇ? ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆಯೇ? ಶಾಲೆಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ? ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆಯೇ? ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೇ? ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇದೆಯೇ?ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ ಚುನಾವಣೆಯ ನಿಜವಾದ ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕು.
ಮತದಾರನನ್ನು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬದಲಾಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಜನರು ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರವೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಗೆದ್ದು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಮತದಾರರನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕರಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಮುಂದೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನೀತಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇಡುವುದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಕರ್ತವ್ಯ.ಮತದಾರರೂ ಕೂಡ ಕ್ಷಣಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲಸ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ, ನಿಲುವು, ಜನರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ
.ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತದಾರನ ಮತ ಮಾರಾಟದ ವಸ್ತುವಲ್ಲ. ಅದು ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಹಕ್ಕು. ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣಿಕ ಆಮಿಷ ಅಥವಾ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಮತದಾರನಿಗೇ.ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಊಟ ಸಿಗಬಹುದು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯಬಹುದು, ಭರವಸೆಗಳು ಕೇಳಿಬರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದರೆ, ಆ ಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಭ್ರಮದ ಅರ್ಥವೇನು?ಆದ್ದರಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಬದಲಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ.“ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು?” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಯಾರು ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದರು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಬೇಕು
.“ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಊಟ ಹಾಕಿಸಿದರು?” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಯಾರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ಜನರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಿದರು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಬೇಕು.“ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು?” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಯಾರು ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದರು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಬೇಕು.
ಇದೇ ಜಾಗೃತ ಮತದಾರನ ಗುರುತು.ಚುನಾವಣೆ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಡೆಯಬೇಕು.ಮತದಾರನು ಚುನಾವಣೆಯ ಮುನ್ನ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು.
ತನ್ನ ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೇಳಬೇಕು.ಏಕೆಂದರೆ ಮತವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಟನ್ ಒತ್ತುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಜನಶಕ್ತಿ.ಮತದಾರ ಜಾಗೃತನಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ರಾಜಕೀಯವೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಜನರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆಡಳಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಗೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ:
ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಜನರಿಗೆ ಊಟ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲವೇ?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮತದಾರರಿಗೂ ಇದೆ.
— ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಮಾಹಿತಿ ಸಾಮ್ರಾಟ
About the Author
